> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://manual.stoffenmanager.app/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://manual.stoffenmanager.app/beoordelen/blootstellingsscenarios.md). # Blootstellingsscenario's **Open:** Beoordelen → Blootstellingsscenario's Een blootstellingsscenario beschrijft een werksituatie waarin een werknemer wordt blootgesteld aan dampen of stof als gevolg van het hanteren van gevaarlijke stoffen of de betrokkenheid bij processen die gezondheidsrisico's veroorzaken. Binnen een blootstellingsscenario is het mogelijk om risicobeoordelingen voor inademing toe te voegen om de inhaleerbare en respirabele fractie (bij vaste stoffen) en huidblootstelling te berekenen. Dit resulteert in een risicoprioriteit voor de dermale route en een risicoprioriteit en concentratieniveau voor de inademingsroute. Het concentratieniveau kan vervolgens worden getoetst aan een grenswaarde, waarmee een risicokarakteriseringsverhouding (RCR) ontstaat. Wanneer je op ‘Maak scenario' klikt in de rechterhoek van het scenario overzicht, verschijnt er een pop-upvenster. ### Voeg blootstellingscenario toe (Tabblad 1 - Eigenschappen) **Naam**\ Hier kun je de naam van het scenario invullen. Zorg dat de naam een duidelijke weergave is van het scenario, zodat iedereen met toegang tot Next het scenario in context kan plaatsen. Bijvoorbeeld: 'Muur schilderen met een roller' of 'Flessen vullen met vloeistof op de labtafel'. **Scenariotype** Selecteer of het scenario betrekking heeft op het hanteren van een gevaarlijk product of te maken heeft met een proces gegenereerde contaminant (PGC). Een PGC is een gezondheidsrisico dat ontstaat als gevolg van een proces zoals het schuren van hout (houtstof), het slijpen van steen (steen- en kwartsstof) en het snijden van metaal (metaalstof). **Product of PGC** Selecteer het product of de PGC die in het scenario wordt gebruikt. De productselectie kan worden gefilterd op fysieke toestand om het aantal producten in het keuzemenu te verminderen. **Locatie** Selecteer de locatie van het scenario in een keuzemenu. Locaties kunnen worden aangemaakt in instellingen à locaties. Er kan slechts één locatie worden gekozen. Als het scenario zich op meerdere locaties voordoet, moet er voor elke afzonderlijke locatie een scenario worden gemaakt. **Functies** Het selecteren van meerdere functies is mogelijk en wordt gebruikt om de scenario's weer te geven waarin een vergelijkbare blootstellingsgroep betrokken is tijdens de uitvoering van taken. Functies kunnen worden aangemaakt in inventariseren à functies. **Duur van de taak** Hier is het mogelijk om de duur van de taak in minuten per werkdag (8 uur) in te vullen. Als een taak meerdere keren per dag plaatsvindt, moet de duur van deze taken worden opgeteld. Dit wordt vervolgens gebruikt om de daggemiddelde concentratie van de blootstelling van de componenten te berekenen met behulp van de formule: taakconcentratie x taakduur / 480. Er kunnen slechts hele minuten worden ingevoerd, met minimaal 1 minuut en maximaal 960 minuten. **Frequentie van de taak** De frequentie van de taak beïnvloedt alleen de risicoprioritering, maar heeft geen invloed op de uitkomst van de kwantitatieve schatting. **Fysieke toestand** Dit gaat over de fysieke toestand van het product tijdens het scenario. **Stoffigheid (alleen voor vaste stoffen)** De stoffigheid van het vaste product tijdens het proces moet hier worden bepaald en ingevoerd. **Procestemperatuur (in °C)**\ Dit is de temperatuur van het product tijdens het proces. Wanneer een vloeistof wordt geselecteerd, worden de dampspanningen van het product en de componenten opnieuw berekend op basis van hun kookpunten. Als er geen verlaagde of verhoogde procestemperatuur is, kan een kamertemperatuur van 20 °C worden aangehouden. Herberekening van dampspanningen kan alleen plaatsvinden bij procestemperaturen boven 20 °C.\ \ **Is het product verdund met water?** (alleen voor vloeibare producten) Als 'ja' wordt gekozen, moet het percentage van het product in water worden ingevoerd. Wanneer 100% is vermeld, wordt het product niet verdund. **Wordt er adembescherming gebruikt?** Adembeschermingsmiddelen (ABM) kunnen worden gebruikt om blootstelling aan stof of dampen te verminderen wanneer de blootstellingsniveaus de grenswaarden overschrijden. Afhankelijk van de fysieke staat van het product worden ABM die effectief zijn tegen inademing van dampen of gassen (vloeistoffen) of stof (vaste stoffen) in het ABM-keuzemenu vermeld. **Draagt de werknemer (door de werkgever beschikbaar gestelde) werkkleding tijdens de handeling?** Werkkleding is bedoeld om de werknemer te beschermen tegen huidcontact met gevaarlijke stoffen. Ze worden door de werkgever verstrekt om de compabiliteit met betrekking tot de producten en bijbehorende processen, zoals overalls, schorten en labjassen, te waarborgen. Scenario's ### Tabblad 2 - Beoordelingen ### Risicobeoordeling inhalatie Een risicobeoordeling inhalatie is noodzakelijk voor de berekening van de blootstelling aan gevaarlijke componenten. Er kan een risicobeoordeling worden uitgevoerd voor vaste stoffen, vloeistoffen en process gegenereerde contaminanten (PGC).\ Resultaten voor de inhaleerbare fractie worden gepresenteerd voor vloeistoffen, vaste stoffen en PGC's die kwarts, hardhout en zachthout bevatten. De respirabele fractie wordt berekend voor vaste stoffen en PGC's die kwarts of metaalstof bevatten.\ \ De risicobeoordeling kan worden aangemaakt of bewerkt door op het scenario te klikken in het blootstellingsscenario overzicht en naar het tabblad 'beoordelingen' in het detailpanel te navigeren. Wanneer je op 'Beoordeling toevoegen' klikt, opent een pop-upvenster waarin het invoeren van de volgende informatie mogelijk is: ### Procesinformatie **Soort taak**\ De eerste stap beschrijft de taak die in het scenario wordt uitgevoerd, gebaseerd op de fysieke toestand van het product met betrekking tot inhalatieblootstelling. **Afstand tot de taak**\ **Wordt de taak uitgevoerd in de ademzone van een werknemer?**\ Een taak wordt uitgevoerd binnen de ademzone als de afstand van hoofd tot product minder dan 1 meter is. **Zijn er meerdere medewerkers die gelijktijdig dezelfde handeling uitvoeren?**\ Wanneer een collega dezelfde taak uitvoert met hetzelfde product gelijktijdig in dezelfde ruimte, kunnen de dampen of het stof dat tijdens deze taak ontstaat effect hebben op de werknemer. Dit kan worden berekend door 'ja' te kiezen voor deze vraag. **Wordt de taak gevolgd door een periode van uitdampen, drogen of uitharden?**\ Bij het uitvoeren van een taak die gevolgd wordt door een periode van uitdampen, drogen of uitharden (bijvoorbeeld een vers geschilderde muur of een gedweilde vloer), kunnen de dampen die tijdens dit proces ontstaan effect hebben op de werknemer die de taak uitvoert. Dit kan worden berekend door 'ja' te kiezen voor deze vraag. ### Werkplekinformatie **Kies het volume van de werkruimte**\ De volgende selectie is mogelijk: < 100 m³, 100 – 1000 m³, > 1000 m³ of buiten. **Kies het type ventilatie van de werkruimte**\ Er kan worden gekozen tussen: algemene ruimteventilatie (open ramen en deuren); mechanisce ruimteventilatie en een spuitcabine. Als er geen gespecificeerde ventilatiemaatregelen aanwezig zijn, moet de optie 'geen ventilatiemaatregelen’ worden gekozen. **Wordt de werkruimte tenminste dagelijks schoongemaakt?**\ Een schone werkruimte betekent dat er geen residu van de stof uit het vorige proces achterblijft. **Worden machines/ apparatuur/ voorzieningen tenminste maandelijks geïnspecteerd en onderhouden op goede werking, goede staat en goede uitvoering?**\ Slechte en slecht functionerende machines, apparaten en apparatuur kunnen leiden tot een toename van de concentratie van dampen of stof in werkruimtes als deze lekken of vies zijn. **Beschrijving van de situatie van de werknemer** **Kies de beschikbare bronmaatregelen**\ Bronmaatregelen kunnen worden gebruikt om de blootstellingsniveaus van dampen en stof te verminderen. **Bevindt de werknemer zich in een aparte cabine?** Als de werknemer van de bron wordt gescheiden door plaatsing in een aparte cabine of kamer, wordt de blootstelling aan dampen of stof verminderd. Na het opslaan van de inhalatiebeoordeling is het mogelijk deze te bewerken in het tabblad 'beoordelingen' in het detailpanel. Je kunt parameters aanpassen om verschillende uitkomsten te berekenen. ### Resultaten De resultaten zijn zichtbaar door op de beoordeling 'Stoffenmanager®' te klikken. ### Grenswaarden selecteren Door naar de grenswaardes te navigeren in het tabblad 'Beoordelingen' van een blootstellingsscenario krijg je de mogelijkheid om de inhalatoire en respirabele grenswaarden te selecteren die zijn ingevoerd bij het maken van een component. Het tabblad toont de duur van de taak, zodat hier rekening mee gehouden kan worden tijdens het kiezen van de juiste grenswaarde. Na het opslaan van de grenswaarden, wordt de worst-case risicokarakteriseringsratio (RCR) van de beoordeling in groen of rood weergegeven voor de taak- en de daggemiddelde blootstelling. Wanneer de RCR groen is (<1), kan het scenario als acceptabel worden beschouwd voor niet-CMR-producten. Voor CMR-producten moet het concentratieniveau zo laag mogelijk worden gemaakt, zelfs als de RCR groen is (<1). ### Risicobeoordeling huid Een risicobeoordeling huid is noodzakelijk voor het berekenen van de blootstelling aan het betreffende product. Er kan een risicobeoordeling worden uitgevoerd voor vaste stoffen en vloeistoffen.\ Na het voltooien van de beoordeling wordt een risicoprioriteit gegeven om de urgentie van de beheersmaatregelen aan te geven.\ \ De risicobeoordeling huid kan worden aangemaakt of bewerkt door op het scenario te klikken in het overzicht van blootstellingsscenario's en naar het tabblad 'beoordelingen' in het detailpanel te navigeren. Wanneer je op 'Beoordeling toevoegen' klikt, opent een pop-upvenster waarin het invoeren van de volgende informatie mogelijk is: ### Proces- en werkplekinformatie **Soort taak** De eerste stap beschrijft de taak die in het scenario wordt uitgevoerd, gebaseerd op de fysieke toestand van het product met betrekking tot huidblootstelling. Wanneer een soort taak wordt gekozen, verschijnt een beschrijving hiervan onder het keuzemenu voor type taak. **Hoe vochtig is het product? (alleen voor vaste stoffen)**\ Het is mogelijk om te kiezen tussen 'Droog' en 'Vochtig'. Een vochtige, vaste substantie hecht zich gemakkelijker aan de huid dan een droge substantie. **In welke mate is het product aanwezig op het oppervlak van de verpakking of machine?**\ Het doel van deze vraag is om te achterhalen of huidcontact kan optreden wanneer het oppervlak van een verpakking of machine wordt aangeraakt **Is de werkruimte klein, nauw en omsloten (bijv. toilet)?**\ Deze vraag is bedoeld om te bepalen of de werknemer de besmette omgeving kan aanraken vanwege de geringe bewegingsvrijheid in een besloten ruimte **Op welke werkhoogte wordt de handeling uitgevoerd?**\ \ **Hoeveel product wordt er gebruikt?**\ De hoeveelheid product (verdund of onverdund) in liters per kwartier tijdens de activiteit.\ \ **Wat is de afstand tot de bron?**\ Je kunt kiezen tussen 'Een armlengte of minder' of 'Meer dan een armlengte (tel hierbij ook de lengte van de handgereedschappen)'.\ \ **Ontstaat er een stofwolk tijdens het spuiten?**\ Je kunt kiezen tussen 'Ja, tijdens het spuiten ontstaat er een stofwolk' of 'Nee, tijdens het spuiten ontstaat GEEN stofwolk'.\ \ **Is de bron afgeschermd?**\ Je kunt kiezen tussen 'Ja, afscherming met schermen, cabines of muren tussen werknemer en bron' of 'Geen afscherming'. **Is het proces geautomatiseerd?**\ Je kunt kiezen tussen 'Nee, niet geautomatiseerd, volledig handmatig', 'Deels geautomatiseerd' en 'Volledig geautomatiseerd'.\ \ **Is de bron van de besmetting volledig afgesloten?**\ Je kunt kiezen tussen 'Ja, bron volledig afgesloten' of 'Nee, geen volledige omsluiting van de bron'.\ \ **Wordt bronafzuiging gebruikt?**\ Je kunt kiezen tussen 'Ja, bronafzuiging (bv. Zuurkast) of 'Nee, geen bronafzuiging'.\ \ **Welke delen van het lichaam worden blootgesteld?**\ De delen van het lichaam die niet beschermd zijn door werkkleding of persoonlijke beschermingsmiddelen moeten worden geselecteerd.\ De keuze voor ‘Klein oppervlak ter grootte van een munt’ kan wijzen op minimale ruimte tussen bijvoorbeeld een mouw en een beschermende handschoen of een volgelaatsmasker en de kraag van een overall.\ \ Na het klikken op '**Opslaan**' kun je de eigenschappen en beoordelingen van het blootstellingsscenario bewerken door naar de tabbladen te navigeren en op '**bewerken**' te klikken. De resultaten zijn zichtbaar door op de beoordeling 'Stoffenmanager®' te klikken. ### Tabblad 3 - Publiceer In het tabblad Publiceer kun je het scenario publiceren door op ‘Publiceer een versie’ te klikken. Na publicatie kunnen alle scenariodetails als PDF worden gedownload. Het is belangrijk om een nieuwe versie te publiceren nadat er wijzigingen in het scenario zijn doorgevoerd, zodat versies voor administratieve doeleinden bewaard kunnen blijven. Ook kun Werkplekinstructiekaarten worden gegenereerd. Werkplekinstructiekaarten zijn een combinatie van informatie van het veiligheidsinformatieblad en de ingevoerde parameters van de risicobeoordelingen. ### Tabblad 4 - Opmerkingen Het tabblad Opmerkingen is gemaakt om aanvullende informatie over het scenario in te voeren. De opmerkingen zullen niet verschijnen op publicaties van het scenario.